Mijn eigen verhaal: verbergen van autisme?

Ditmaal niet zoals gebruikelijk op deze site een artikel van een externe expert, maar een verhaal over mijn eigen ervaringen. Ik ben lid van een internetforum voor mensen met autisme. Een van de leden stelde ons de vraag of wij in ons dagelijks leven ons autisme verbergen, dit onder andere in de context van pesten op het middelbaar onderwijs, maar ook in verband met latere levensfasen. Mijn antwoord op haar vraag staat in dit artikel.

Laat ik het verhaal over mijn ervaringen hiermee beginnen bij de middelbare school. Toen had ik mijn diagnose Asperger al gekregen, op 9-jarige leeftijd. Mijn klasgenoten daar was ooit wel eens verteld van mijn autisme. Het pesten viel wel mee, het kwam wel eens voor, maar niet in zodanige mate dat dat ik op mijn middelbareschooltijd terugkijk als een duistere periode. Ik denk dat hier twee redenen voor zijn. Ten eerste zat ik op een gymnasium, en ik vermoed dat het hogere schooltype wel betekende dat je hier niet gelijk met de nek aangekeken werd indien je ook nog eens wilde opletten tijdens de les. Ten tweede vertoonde ik veel sociaal kopieergedrag, en vermeed ik veel dingen waar ik dat niet zo goed kon of die ik moeilijk vond, zoals de meeste buitenschoolse contacten of het proberen aan te gaan van een relatie. Ik durfde op sociaal gebied nauwelijks risico’s te nemen. Dus ja, ik verborg mijn autisme, alhoewel ik op dat moment de volledige impact daarvan op het sociale vlak nog niet helemaal doorhad, denk ik. Wat ik hier schrijf is hoe ik er nu over denk.
Op het academische vlak maakte ik wel gebruik van enkele van de geboden ondersteuningsmogelijkheden, zoals extra tijd voor proefwerken en het maken van aantekeningen op een laptop in plaats van met de hand (ik tik sneller dan ik schrijf), waardoor ik mij ogenschijnlijk goed kon redden en veronderstelde dat er niet zoveel aan de hand was. Ik zie dit eerder als het negeren dan het ontkennen van autisme.

Op de universiteit wist mijn studiebegeleider van mijn autisme, mijn studiegenoten en huisgenoten niet. Pesten heb ik daar nauwelijks meegemaakt, vermoedelijk om soortgelijke redenen als die die ik eerder noemde, en ik denk dat ik ook redelijk thuis was binnen de groep van informaticastudenten. Er zullen vast ook meer mensen met autisme tussen hebben gezeten, maar ik was in die tijd eigenlijk nauwelijks met die vraag bezig. Het patroon zette zich dus voort.

Na mijn afstuderen ging ik aan het werk. 40 uur per week werken viel me zwaar, zwaarder dan verwacht. Mijn eerste baan was op de IT-afdeling van een werving- en selectiebureau. Ik kon het maar matig vinden met de collega’s van de andere afdelingen, die me veel te ‘populair’, corpsballerig en druk deden. Me hier staande houden kostte me, samen met het onderhouden van een eigen huishouden, zoveel tijd en energie dat er van een sociaal leven weinig overbleef, ook al omdat ik door het verhuizen mijn contacten van de universiteit was kwijtgeraakt.
Toen dat bedrijf de IT-afdeling ging inkrimpen, kwam ik bij mijn tweede werkgever terecht, een softwareleverancier voor overheidsinstellingen. In de kortzichtige commerciële cultuur die heerste in dit bedrijf, waar urenverantwoordingen de enige dingen leken die telden in plaats van de vakinhoudelijke kwaliteit van het werk, ging het pas echt mis. Om een lang verhaal kort te maken ben ik daardoor, in combinatie met ontevredenheid over mijn sociale leven, met een depressie in de ziektewet beland. Dat heeft zo’n twee jaar geduurd.

Toen ik besefte dat mijn werk en leven een fysiek en mentaal onhoudbare situatie opleverden, is bij mij de ‘knop’ omgegaan. Naast de begeleiding die ik kreeg, ben ik zelf heel veel gaan lezen over Asperger, autisme en het verbeteren van assertiviteit, sociale vaardigheden en werk- en leefomstandigheden. Uit die informatie is ook deze site ontstaan. Ik heb ook cursussen op dit vlak gedaan, en ik heb wel de indruk dat het enigszins geholpen heeft. Ik heb ook het contact opgezocht met andere mensen met autisme, via het genoemde forum, de autismevereniging PAS Nederland en verscheidene lokale organisaties. Ik voel me vaak thuis in die groepen, ik kan mezelf zijn.

Ik ben afgestapt van het idee dat zoveel mogelijk “normaal” doen en te proberen in de massa op te gaan tot het prettigste leven zou leiden. Het heeft er misschien voor gezorgd dat ik minder gepest ben op de middelbare school, maar ik heb de indruk dat het zich uiteindelijk tegen je keert. Het rationeel proberen te doorgronden van de vaak tegenstrijdige sociale patronen die nodig zijn voor kopieergedrag kost zoveel energie dat je dat toneelstukje misschien een hele tijd vol houdt, maar op een gegeven moment breekt het je op. Bovendien lijkt het erop dat het bij het zoeken van zowel een geschikte baan als partner het veel effectiever is als je dat kunt doen vanuit kwaliteiten van je authentieke zelf, zaken waar je achter staat, zonder al te veel toneelspel. Anders zal je dat toneelspel moeten volhouden, als je al door de “eerste ronde” komt.
Ik zal nu minder aarzelen om te vragen om aanpassingen in mijn omstandigheden die ik nodig denk te hebben, ook daar waar dat voor anderen niet op die manier het geval is. Zo werk ik bijvoorbeeld minder uren, en zal ik ook andere problemen, irritaties en wensen bespreekbaar (trachten te) maken met mijn leidinggevende en jobcoach. Plaatsen waar van me gevraagd wordt dat ik volledig met de kudde meedraaf zie ik als ongeschikt.

Dus, om het antwoord op de oorspronkelijke vraag samen te vatten denk ik dat ik voorheen mijn autisme wel heb verborgen en genegeerd, en dat ik, hoewel ik het nog steeds niet van de daken zal schreeuwen, dit negeren nu minder doe. Ik denk dat dit mij veel heeft opgeleverd, en zie dit als een belangrijke les binnen het beeld van het leven als een constant leerproces.

Advertenties

4 Responses to Mijn eigen verhaal: verbergen van autisme?

  1. Cootje71 says:

    Duidelijk en herkenbaar verhaal Clix.

    Cootje71

  2. Ik vind het mooi dat je uiteindelijk jezelf weer hervond. Ik vind niet dat een mens op de vlucht moet zijn voor zichzelf. Ik wil ook maar al te graag mezelf zijn. Wie niet? 🙂

    Zelf heb ik af en toe nog best wel het gevoel dat ik een bepaald toneelspel opvoer. Ik weet niet precies of het eenzelfde soort toneelspel is als jij op het oog hebt. Maar ik weet dat ik nogal eens gewenste antwoorden heb gegeven in het verleden tijdens gesprekken.

    Ik heb zelf ook een soort van assertiviteitstraining gevolgd maar werd daar uiteindelijk niet echt blij van.

    Ik ben in de loop der jaren wel openhartiger geworden en zeer recentelijk ben ik mij zelfs wat gaan mengen in sociale babbels.

    Toch heb ik nog vaak het gevoel een buitenbeentje te zijn. Niet dat ik een kluizenaar ben, dat is iets anders.

    Het gevoel dat je krijgt wanneer je niet geaccepteerd wordt is misschien één van mijn drijfveren geweest om jaren achtereen menselijk contact te ontwijken.

    Momenteel probeer ik het echter af en toe weer eens. Ik merk daarbij wel dat ik af en toe er toch weer even bij weg wil stappen gezien de (emotionele?) prikkels.

  3. Yentl says:

    Heel mooi en duidelijk geschreven, Clix!! Herkenbaar ook!

  4. Els says:

    hoi Clix,

    Wat herkenbaar. Ik ben er pas op mijn 40e achter gekomen dat ik Asperger heb. Ik heb ook op een gymnasium gezeten en ben daar niet gepest. Er waren daar wel meer kinderen apart/anders, er was veel acceptatie en waardering voor mensen. Ik ben al jaren arts met veel plezier. De diagnose Asperger gaf wel een schok, ik dacht op dat moment dat mensen met autisme geen dokter zouden kunnen zijn…en ik was het al jarenlang. Maar de laatste 2 jaar komen steeds meer artsen naar buiten met hun autisme. Dus er verandert veel op dat gebied (van vooroordelen over autisme).

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s